A teraz mówię do tych co twierdzą, że „król nie może zostać ekskomunikowany”. (...) Daj im do przeczytania instrukcje św. Piotra do wspólnoty chrześcijańskiej
(...)
Daj im do przeczytania co rzecze Apostoł: „z gotowością ukarania każdego nieposłuszeństwa”. I jeszcze to, gdzie rzecze: „Nawet nie spożywaj posiłku z takimi ludźmi”. Daj im do rozważenia dlaczego papież Zachariasz zdeponował króla Franków i zwolnił jego poddanych z obowiązku posłuszeństwa. Daj im do poczytania Rejestry św. Grzegorza, jak ekskomunikuje królów i książąt który mu się sprzeciwiali, a on deklaruje, że pozbawia ich godności monarszej. I nie zapomnij, że św. Ambroży nie tylko ekskomunikował cesarza Teodoryka, ale jeszcze zakazał mu wstępu do kościoła. Ci ludzie chyba wyobrażają sobie, że kiedy Bóg oddał Kościół św. Piotrowi to rzekł mu: „Paś moje owce, ale zrób wyjątek dla królów!”. Przyznaj po prostu, że kiedy Bóg dał św. Piotrowi władzę wiązania i rozwiązywania w Niebie i na ziemi, to uczynił wyjątek wobec władców? Jeśli jakiś człowiek twierdzi, że nie jest poddany karom Kościoła, iż nie można zwolnić nikogo z posłuszeństwa wobec jego władzy, to ten kto tak twierdzi sam się odcina absolutnie od Chrystusa. Jeśli Stolica Apostolska, za pomocą władzy monarszej użyczonej jej przez Boga, ma władzę nad rzeczami duchownymi, to jak mogłaby nie mieć na rzeczami doczesnymi? Jeśli królowie i książęta tego świata stawiają własną godność i zysk wyżej niż Bożą sprawiedliwość, swój honor ponad chwałę Boga, to dobrze wiesz częścią czego są i czyje uznali posłuszeństwo. Skoro stawiają własną chwałę ponad wolę Boga, to są członkami Antychrysta
(...)
Ludziom się wydaje, że godność królewska jest wyższa niż episkopalna. Rzeczywiście, jest pomiędzy nimi wielka różnica, bowiem mają różne źródła. Ta pierwsza pochodzi z ludzkiej żądzy władzy; ta druga została ustanowiona przez Bożą łaskę. Pierwsza dąży więc do pustej chwały; ta druga zawsze podąża ku życiu niebiańskiemu. Poczytaj im co Anastazjusz papież rzekł do Anastazjusza cesarza co do tych dwóch godności i co św. Ambroży pisał w swoim liście o ich odmienności. A pisał: „Jeśli porównasz godność episkopalną ze splendorem królewskim i koronami książąt, to są one znacznie niższe, bowiem przewodzenie lśni mocniej niż złoto”.
Grzegorz VII (1076)
tłum. Adam Wielomski